Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 12564
تاریخ انتشار : 26 شهریور 1391 14:47
تعداد بازدید : 1406

از درام دینی تا سینمای دینی

استاد مسعود فراستی به لزوم درام دینی در سینمای دینی پرداخت وعنوان کرد"در سینمای دینی تنها مضمون و مفهوم کارایی ندارد، باید درام دینی ساخت

استاد مسعود فراستی در نقد فیلم سیب و سلا به لزوم درام دینی در سینمای دینی پرداخت وعنوان کرد: در سینمای دینی تنها مضمون و مفهوم کارایی ندارد، باید درام دینی ساخت

 تا درام به وجود نیاید مفهوم دینی به مخاطب منتقل نشده و در سینما هیچ اتفاقی نیفتاده است. در سینما کلام کار نمی کند بلکه باید مفاهیم محسوس و فیزیکی با متافیزیک درست چفت و بست شود تا مفهوم دینی متولد شود. با این نگاه باید به سراغ داستان های دینی رفت.

 سینمای دینی اگرچه پس از انقلاب رشد چشمگیری داشته، اما به نظر می رسد شکل برخورد سینمای ایران با مفاهیم دینی از آن دسته بحث هایی است که با توجه به غلبه اغراض دینی فیلم سازان بر توانایی های فنی و علمی آنان در حوزه سینما هیچ گاه در حد و اندازه سایر گونه های مضمونی این هنر ظاهر نشده است. هر چند بررسی سینمای دینی و اقتضائات و نیازهای آن به برنامه دیگری از مجموعه تلویزیونی هفت موکول شد اما شب گذشته فرصتی برای بحث در این برنامه پیش امده بود که گزیده آن در ادامه می آید.

 سینما ظرفی برای شعار دادن نیست

 مسعود فراستی در خلال نقد فیلم سیب و سلما بحث و بررسی سینمای دینی را به میان کشید و گفت: متاسفانه افرادی که دغدغه های دینی دارند وقتی که با سینما برخورد می کنند، سینما را ظرفی فرض می کنند که می توانند هر شعاری را با آن بدهند. یعنی ظرفی که تفاوت نمی کند آب در آن بریزند یا روغن. در حالی که سینما ظرف نیست بلکه یک مدیوم هنری است که اقتضائات خود را دارد و با سینما نمی توان هر شعار موثری اعم از دینی و غیر دینی سر داد.

 وی شناخت حد و اندازه بیان سینمایی را از ملزومات فیلم سازی عنوان کرد و افزود: تا مدیوم سینما شناخته نشود نمی توان با این هنر تاثیرگذار بود. برخی می گویند که ما چون نمی خواهیم تابع هالیوود باشیم نه حادثه پردازی می کنیم و نه قصه گویی. ولی سینما فضای قصه و رویداد است و بیرون از این هیچ اتفاقی در سینما نمی افتد.

 فراستی تصریح کرد: در سینما یک تفاوت عمده با هنرهای دیگر مانند ادبیات وجود دارد و آن این است که در سینما باید از فیزیک به متافیزیک برسیم و از محسوسات به ماورای آن ها. حال آنکه در شعر می توان از ابتدا در یک فضای خیالی صحبت کرد. این ناشی از تفاوت مدیوم در این دو ساحت هنر است.

  نمی توان در سینما از می و خال لب یک مفهوم عرفانی استخراج کرد

 فراستی در تشریح تفاوت بیان در هنرهای مختلف اضافه کرد: ما در سینما نمی توانیم از مرگ و عشق حرف بزنیم. سینما محدوده تصویر است و ما ناچاریم یک مرده و یا یک عاشق را به تصویر بکشیم. این وابستگی سینما به عینیت تفاوتی است که این هنر با شعر و موسیقی دارد. یعنی به تعبیری حد و رسم مدیوم ها در این هنر با هنرهای دیگر متفاوت است.

 این کارشناس و منتقد سینما ابراز کرد: از آنجا که سینما به این بیان تصویری و عینی وابسته است، نمی توان در آن از خال لب و می برداشت معنوی کرد. چون عینیت هیچ وقت به مفهوم تبدیل نمی شود. اما این به آن معنا هم نیست که سینما جایگاه به تصویر کشیدن مضامین معنوی نیست.

 سینما به جای مفاهیم، می تواند حس و حال معنوی را به مخاطب منتقل کند

 فراستی شناخت مفاهیم قابل عرضه در سینما را از شاخصه های یک فیلمساز دینی دانست و اظهار داشت: هر مفهومی را نمی توان در سینما به تصویر کشید. چون مدیوم هنر سینما قابل تغییر نیست و باید این مدیوم شناخته شود. اما در مقابل خصوصیتی در سینما وجود دارد که در هنری مثل شعر وجود ندارد و این نقیصه ها را جبران می کند. آن هم این است که در سینما می توان حس و حال دینی و معنوی را به مخاطب منتقل کرد.

 وی با اشاره به این نکته که سینما با توجه به بیان متکی به تصویر می تواند حس و حال را به مخاطب انتقال دهد افزود: تا کسی اهل شعر نباشد نمی تواند حس و حال آن را درک کند. حال اینکه در سینما با یک پرداخت درست می توان به این مسئله دست یافت. البته باید توجه داشت که به جای موضوع و مضمون دینی باید درام دینی شکل بگیرد. تفکر دینی فیلم ساز باید از طریق درام به حس و حال دینی تبدیل شود.

 وی در این باره افزود: تا درام به وجود نیاید مفهوم دینی به مخاطب منتقل نشده و در سینما هیچ اتفاقی نیفتاده است. در سینما کلام کار نمی کند بلکه باید مفاهیم محسوس و فیزیکی با متافیزیک درست چفت و بست شود تا مفهوم دینی متولد شود. با این نگاه باید به سراغ داستان های دینی رفت. بعضی از این داستان ها حس و حال و مدیومش سینمایی ست و بعضی نیست. یعنی یک مضمون باید قابلیت بیان سینمایی داشته باشد وگرنه این بیان قابل ترجمه و تبدیل نیست.

 خارج از محدوده بیان سینما، هیچ چیز قابل کشفی برای فیلمساز وجود ندارد

 فراستی در خصوص ویژگی های خاص و متفاوت سینمای دینی از سایر مضامین سینمایی نیز اظهار داشت: وقتی می گوییم یک سینمای متفاوت می خواهیم و فیلمساز ما باید یک کشف جدید در سینما بکند، باید مدیوم سینما را بشناسیم تا محدوده کشف ما مشخص شود. بیرون از قصه و شخصیت پردازی، در سینما هیچ مفهومی تولید نمی شود. حرف در سینما باید فرم سینمایی داشته باشد. حرف بدون فرم حرف نیست.

ثبت شده توسط : م.ر فرزین

نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

تمامي حقوق اين سايت متعلق به دانشکده صدا و سيما قم است.