Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 2926
تاریخ انتشار : 18 آبان 1390 9:41
تعداد بازدید : 3609

مطالعه تطبیقی

انسان معیار در اسلام و انسان معرفی شده در رسانه ملی

چکیده پایان نامه امید واضحی آشتیانی دانش آموخته کارشناسی ارشد ارتباطات دانشکده صدا و سیما قم با عنوان: "مطالعه تطبیقی انسان معیار در اسلام و انسان معرفی شده در رسانه ملی" بررسی مقایسه ای در سریال های رمضان 1389 شبکه اول و سوم سیما

چکیده پایان نامه امید واضحی آشتیانی دانش آموخته کارشناسی ارشد ارتباطات دانشکده صدا و سیما قم با عنوان:"مطالعه تطبیقی انسان معیار در اسلام و انسان معرفی شده در رسانه ملی" بررسی مقایسه ای در سریال های رمضان 1389 شبکه اول و سوم سیما به استاد راهنمایی: دکتر کمال اکبری و مشاوره: دکتر امیدعلی احمدی، تاریخ دفاع :90/8/17

چکیده پایان نامه:

نسبت دين و رسانه، ديرينه و وثيق است؛ زيرا از يك سو دين، اساسي‌ترين بنياد و خميرمايه فرهنگ است و از سوي ديگر فرهنگ به وسيله رسانه انسجام يافته و از نسلي به نسل ديگر انتقال پيدا مي‌كند. اختصاص اولين مطبوعه دستگاه چاپ در عصر گوتنبرگ به كتاب مقدس يعني انجيل، حكايت از ارتباط عميق دين و رسانه است.

یافتن و ارائه الگوی انسان مطلوب دین برای رسانه ای که در فضای اسلام و کشوری اسلامی زندگی می کند از جمله ضرورتهای مغفول مانده است و برای این مهم تاکنون اقدام جدی صورت نگرفته است. البته درخصوص معرفی ارزشهای اسلامی در سریالها و برنامه های سیما گامهایی برداشته شده است اما تاکنون نسبت انسان معیار در دین با انسان ارائه شده در رسانه ملی سنجیده نشده است در این تحقیق سعی بر این مهم شده است تا با استخراج انسانی معیار از نصوص اسلامی  علی الخصوص متون اسلامی قرآن- تفسیر المیزان و نهج البلاغه و دیدگاههای اندیشمندان اسلامی شاخص ها و معیارهای انسان کامل و معرفی شده در دین و همچنین به جستجو و تعریف انسان معرفی شده در رسانه ملی خواهیم پرداخت که البته برای بدست آوردن انسان معرفی شده در رسانه ملی سریالهای رمضان 1389 را (از شبکه اول سریال در مسیر زاینده رود و سریال شبکه سوم سیما با عنوان جراحت) درنظرگرفته ایم و به این سوال پاسخ خواهیم داد که چه میزان انسان معرفی شده در رسانه با انسان معیار در دین اسلام هم پوشانی دارند و اساساً آیا شباهتی میان انسان معرفی شده در رسانه با انسان معرفی شده در اسلام وجود دارد ؟یا خیر. هم چنین در حین این تحقیق به این سوال که انسان معرفی شده در رسانه چه نوع انسانی است و چه ویژگی هایی را دارد پاسخ خواهیم داد.

نظریه مختار ما در این تحقیق نظریه کاشت فرهنگی است که معتقد است كه تلويزيون به لحاظ عمق و نفوذ قابل ملاحظه‌اش، نيروي فرهنگي قدرتمندي است. وي مدعي است كه ميان تماشاي تلويزيون و اظهار نظر در مورد واقعيت‌هاي دنيا، رابطه وجود دارد وتماشاي تلويزيون در بلندمدت موجب تأثير در جهان‌بيني و نظام ارزشي بينندگان پرمصرف خود مي‌شود و به آنها نگرش تلويزيوني واحد در مورد واقعيات مي‌بخشد.

بعد ازمطالعات نظری چارچوب مفهومی تحقیق حاصل آمده وبه تعریف عملیاتی سنجه ها برای ایجاد امکان اندازه گیری آنها پرداخته ایم.وبعد ازپردازش و تجزیه و تحلیل داده هاوترسیم جداول توصیفی و جداول دو متغیره(تبینی)انجام عملیات آمار استنباطی برای آزمون فرضیه ها صورت گرفته و به توصیف و نتیجه گیری یافته ها پرداخته که حاصل نتیجه های یافت شده از جداول به صورت مبسوط در فصل پنجم ذکر شده است و به صورت اجمال عبارتند از:

در فصل پنجم این تحقیق هر چند به صورت آماری می توان پاسخ گفت اما اگر بخواهیم به صورت روایی به ذکر نتایج حاصله بپردازیم خواهیم گفت :هر چند رعایت سنجه های دینی در فواصل مختلف و بخشهای مختلف دو سریال کاملا مشهود است و این امر بر نمی آید مگر به همت کارگردان و دغدغه های مسئولین سازمان ، اما ضرورت طرح کارشناسانه و برنامه سازی شده ای سنجه های دینی و انسان معیار برای معرفی و بالطبع الگو نمودن انسان معیار حتی در سریالهای ماه مبارک رمضان نیز امری واضح و قطعی می باشد.

این مهم که هر دو سریال حتی در انتخاب لوکیشن مذهبی مانند امامزاده،حرم،مسجد،حسینی نیزدر فقر باشد، حداقل به عنوان سریال مذهبی جای بسی تامل را دارد.معرفی الگوی اقتصاد اسلامی و آموزش اسلامی نیز از جمله عناصر مغفول مانده در هر دو سریال هستند .

در نوع ارتباطات نیز کمترین نوع ارتباط ،ارتباط فرد با خدا بوده است و بیشترین نوع ارتباط فرد با دیگران است ،که همین امر برای ایجاد سوال سوم کافیست که چگونه است که نتوانیم ارتباطات فردی یا گروهی با خدا را در جان و بنیان درام به عنوان کارکتر و حقیقت داستانی بگنجانیم .و با این تفاسیر باز هم سریالی دینی ساخته باشیم؟ همچنین فقر رفتارهای دینی از جمله آسیب ها و تهدیدهای پیش روی سریال های سیما می باشد . در سریال جراحت هر چند خودخواهی ها و کج اندیشی ها ی شخصیتهای داستانی در آخر به پیوستگی و بخشش منتهی شده و حرم امام رضا نیز به عنوان معد و همیار روحی قهرمان نقش بسیار تعیین کننده ای را در باز یافت روحیه گذشت و بخشش کاراکترها دارد و در نگاه اولیه و کلی می توان این سریال را سریالی دینی قلمداد نمود ،اما در تحلیل محتواو ریز نمودن سریال به سکانسهای مورد مطالعه نتیجه امر دیگری خواهد شد .در فرایند تولید یک سریال یا فیلم یا متن مذهبی بیشتر از آنکه نتیجه نهایی اثر گذار و مورد توجه ذهن مخاطب در دراز مدت قرار بگیرد ،ریز سنجه ها و آداب و رفتارشخصیتهای داستان در مطابقت با عناصر دینی و عدم مطابقت با سنجه های دینی می تواند اثر گذار و مفید تر واقع گردد چرا که فرایند تاثیر گذاری امری تدریجی و مقید به زمان و باید جامع در تمام اجزا داستان باشد و این امر میسر نمی شود مگر آنکه به طور مثال برای تحقق انسان معیار در سریال قهرمان داستان خود را موظف به رعایت شئونات مختلف و متنوع انسان کامل بنماید و کارگردان و تهیه کننده دغدغه آن داشته باشند که نه بطور تصنعی و رفع تکلیف بلکه عناصر دینی و سنجه های انسان معیار را به صورت کاراکتر آنگونه که خود محل نقش و گوشه ای از داستان باشد و تنظیم گردد.بین آن که در سریال یا فیلم دینی مثلا نماز خواندن هم اتفاق بیافتد و یا نماز جزئی از داستان فیلم باشد بسیار فرق است و تفاوتهای بنیادین دارند.وقتی در سریالی نماز هم خوانده می شود مانند آن است که بمب هم منفجر می شود ،تصادف هم صورت می گیرد ،باران می آید اما وقتی در سناریو نماز واقعیتی از داستان باشد و اساسا داستان کلی فیلم باید خود را بر اساس آن قسمت تنطیم نماید.هدف کلی فیلم اگر چه در خدمت ایده نهایی نویسنده تنظیم و اجرا می گردد اما این هدف نهایی و کلی نمی تواند از اجزاء تشکیل دهنده داستان مغفول بماند اما به راحتی می تواند از اتفاقات داستانی دور باشد . از دیدگاه این تحقیق و طبق نتایج حاصل آمده از جداول فصل چهارم هر چند تلاش مناسب و مقدسی در خصوص نزدیک نمودن سریالها به مقولات مذهبی صورت گرفته است اما لاجرم این تلاشها به صورت علمی و سازمان یافته انجام نپذیرفته و طبعا نتایج مطلوب نیز حاصل نشده است .از 165 سکانس مورد بررسی در دو سریال 46درصد از سکانسها در خانه اتفاق می افتد و فقط 3 سکانس از مجموع 165 سکانس در مسجد و مکان مذهبی رخ می دهد.بی شک ادعای این تحقیق ان نیست که تمامی سکانسها در مساجد و امکنه مذهبی رخ دهند اما این خاصه که رویکرد کلی لوکیشن ها در اماکن مذهبی اتفاق بیفتد دور از انتظار سریال مذهبی نیست و پر واضح است که این اتفاق زمانی می افتد که نویسنده و کارگردان برای اماکن مذهبی داستان داشته باشند .و اساسا المانهای مذهبی نقطه شروع و یا اوج و یا پایان قسمتی از داستان باشند و توضیح واضحات خواهد بود اگر بگوییم این امر اتفاق نمی افتد مگر به اهتمام کافی ذهن نویسنده و کارگردان به عناصر دینی .در هر دو سریال بیشرین سکانسها در شب رخ می دهد ،در حالی که جان مایه قیلم دینی نور و روشنایی است ،اوقات شرعی به ندرت دیده می شود و شروع زمان شرعی برای کاراکترها کمتر یا اصلا معنای خاصی ندارد.

با تمام این توضیحات می توان گفت شروع مغتنم و گران مایه ای نصیب سازمان صدا و سیما شده است که البته جای افتخار آفرین شدن نیز خواهد داشت.

کاربر گرامی جهت دریافت اصل پایان نامه به دانشکده صدا و سیما قم مراجعه فرمایید

آرشیو پایان نامه های دفاع شده


ثبت شده توسط : م.ر فرزین

نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

تمامي حقوق اين سايت متعلق به دانشکده صدا و سيما قم است.